neoliberalisme: de definitieve machtsgreep van de rijken?

 

gevestigde macht is alleen nog maar bezig met instandhouding van die macht. Deze blokkerende ineffectiviteit in elke iets langer bestaande organisatie is weliswaar nooit het uitgangspunt geweest voor vermarkting van overheidstaken, maar als oplossing hiervoor zou je vermarkting (en dus concurrentiestrijd!) dus best kunnen verdedigen. Waarom dan al die wantoestanden in de praktijk van de vermarkting? Omdat je begint met al bestaande machtsblokken en dus met gevestigde macht. En dan betekent vermarkting dus vrij baan voor de machtsdrift. Er is dan ook paradoxaal genoeg juist te weinig marktwerking. Echte marktwerking kan er alleen maar zijn in een markt waarin slechts kleine spelers zijn. Nu is onder het mom van marktwerking alleen maar ruim baan gegeven aan machtsuitbreiding in plaats van aan concurrentie en efficiëntie.

De vrije marktparadox: een markt is pas vrij als hij gereguleerd is. Anders krijg je uiteindelijk immers altijd weer slechts enkele grote spelers die op basis van geld en macht alles bepalen. Regulering suggereert staatsmacht, maar voor blijvende regulering heb je een evenwichtig krachtenveld nodig, en wie reguleert dan de staatsmacht? De vrije markt?! Nee, het volk! Maar wat als dat volk, zoals anno 2014 het geval is, bij al haar politieke keuzen uiteindelijk toch elke keer weer in het neoliberale pak wordt genaaid?!

Zie ook dit klinkklare voorbeeld in de financiële sector:

http://www.nrc.nl/joris/2013/02/21/bankiers-en-bakkers/

Dus wat je zou moeten doen is juist opknippen, bijvoorbeeld in kleine regio's. Dan is het startpunt goed en moet alleen nog gezorgd worden dat er niet opnieuw grote machtsblokken ontstaan. Daarvoor is het volgende wellicht een middel:

het sociocratisch kringorganisatiemodel.pdf

klinkt goed.
als je leiders van organisaties zou kunnen overtuigen dat ze betere resultaten kunnen boeken als ze meer zeggenschap weggeven, als ze iedereen mee laten beslissen, als ze beter weten wat er op de werkvloer speelt, ja dan ben je al een heel eind. maar dan nog: wat is het werkelijke doel van de leiders? want...
ik kom in het stuk nergens het woord macht tegen.
maar stel dat je het ingevoerd krijgt. kunnen koninkrijkjes dan toch nog de macht behouden? nou, als ze de methode heel subtiel ontmoedigen... (komen ze al snel ver mee, want de skm-methode kost veel tijd en energie)... als er zoveel hiërarchische lagen overblijven dat er vrijwel alleen nog maar leidinggevenden in de bepalende kringen zitten... er zal bij de hogere leidinggevenden altijd een kennisvoorsprong blijven... en zelfs een vermeende kennisvoorsprong... dus zullen die figuren altijd meer kunnen sturen... er zullen altijd redenen te vinden zijn om nu, deze ene keer, even niet volgens de skm-methode te werken...
maar het blijft een beloftevolle methode. en juist daarom natuurlijk vindt hij nog vrijwel nergens navolging. want leiders willen vooral macht, veel meer dan dat ze goede resultaten willen.

maar is het niet nog beter om gewoon alle grotere beslissingen telkens aan iedereen voor te leggen? standaard 1 dagdeel per week algemene vergadering per afdeling. elke afdeling heeft 1 vertegenwoordiger in elke andere afdeling. voor alle afdelingsoverstijgende zaken 1 dagdeel per maand algemene vergadering.

Zie de prachtige documentaire 'The Take'.

En gangbaarder: cooperatie.pdf

Als je de machthebber naar huis kunt sturen houd je in ieder geval de machtsblokken binnen een organisatie binnen de perken.


Marktwerking houdt per definitie een dynamische ongelijkheid in, er moet alleen een mechanisme verzonnen worden dat grotere machtsblokken vanzelf een handicap bezorgt, want zoiets als de Nederlandse Mededingingsautoriteit lijkt mij niet machtig genoeg en is bovendien 'lobbybaar'. Een progressieve vennootschapsbelasting kan daarvan een onderdeel zijn.

(Nog uitwerken: vormt de bloemenveiling wél echt een vrije markt? Namelijk geen prijsafspraken, maar een dagelijkse prijsvaststelling, en de eerste bieder = de hoogste bieder = de koper. Zoja, is dit fenomeen ook in andere sectoren toepasbaar?) 

Arbeiders weten allang drommels goed hoe de wereld in elkaar zit, maar het is bemoedigend dat nu ook de linkse, en zelfs rechtse wetenschappelijke en politieke elite gewag begint te maken van de machtsblokken en het gebrek aan échte vrije markt:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6484/Rene-Cuperus/article/detail/3373249/2013/01/07/Hoe-beteugel-je-de-25-jarige-psychopatische-bankier.dhtml

http://www.groene.nl/2012/49/de-meest-geweldige-show-op-aarde

http://www.groene.nl/2013/1_2/meer-dan-een-zinsbegoocheling


(En het wordt nog gekker: kijk naar de verstandige woorden die nota bene een vvd-er schrijft:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3376498/2013/01/13/Het-is-de-allerhoogste-tijd-voor-een-flinke-loonsverhoging.dhtml)


Een duurzame economie zonder groei, of zelfs duurzame krimp, kan dat samengaan met algemeen welzijn? 'Geld moet toch rollen, dan creëer je banen en dus welvaart,' heet het. Maar is dat wel zo? Het zijn cirkels: kapitalisten investeren hun geld in productiemiddelen die zichzelf als het goed gaat weer terugverdienen, en middels de winst kan er zelfs méér geld terugkomen. De tweede cirkel betreft de consumptie: de productiemiddelen moeten bemand worden en dat levert banen op. Die banen leveren geld op, en dat geld wordt weer besteed aan de producten die de productiemiddelen voortbrengen. Het verhaal klopt dus zou je zeggen, behalve dan dat een deel van dat geld, middels de winst, van de ene cirkel naar de andere wordt verplaatst, oftewel: van de arbeidersknip naar de kapitalistenportefeuille, maar buiten dat onsmakelijke feit... hebben we al die producten wel nodig? De vraag stellen is haar beantwoorden. Dat betekent dat veel invullingen van die cirkels eigenlijk omwegen zijn. Je zou je namelijk de hele inspanning van die invullingen kunnen besparen als men zich toe zou spitsen op de productie van de primaire levensbehoeften én zou zorgen voor een eerlijke verdeling van de voorradige financiële en natuurlijke rijkdommen én productiemiddelen; de totale vraag en het totale aanbod blijven immers hetzelfde. De vrijgekomen energie zou dan besteed kunnen worden aan het verwerven van geestelijke en lichamelijke rijkdom in plaats van aan materiële verslaving. Als de vraag naar primaire levensbehoeften toch groter wordt dan het aanbod, met andere woorden als de bevolkingsgroei harder gaat dan de technologische en sociale vooruitgang, dan wordt de koek natuurlijk wél kleiner en kan er minder worden uitgegeven. Maar dan nog komt de duurzame krimp dan uiteindelijk neer op niets meer en niets minder dan een verschuiving van de bezigheden van de mens: hij zal, net als vroeger, meer arbeid moeten leveren om zijn primaire behoeften te kunnen bevredigen (voorbeeld: pas eten nádat hij op het land zijn eigen aardappelen heeft gerooid). Is dat erg? Nee, de oneerlijke verdeling en de verslavingscirkels, die zijn erg.

Over het hoe en waarom van een duurzame economie, zie:

Macro Economische Verkenning + 2013


Bestaat Utopia (oftewel: Marinaleda)?

http://nieuwsuur.nl/onderwerp/362897-spaans-dorp-immuun-voor-crisis.html

bijbehorende video:


Dan is er nog de schuldeneconomie: het neofeodalisme van de burger die schulden heeft bij de banken. Behalve de gebruikelijke huishypotheken, kredieten en abonnementen, kan er binnenkort misschien niet meer zonder lening gestudeerd worden, en moeten steeds meer mensen om überhaupt nog rond te kunnen komen zich... juist ja, in de schulden steken. Maar ook al ontspring je ogenschijnlijk de dans; er is ook nog de staatsschuld: in Frankrijk wordt iedere baby tegenwoordig geboren met 22.000 euro schuld om zijn nek.

En dan is er nog het fenomeen rente: in Duitsland vloeide in 2004, alléén door rente, dagelijks 1 miljard euro van arm naar rijk...

Sommige economen stellen dan ook voor om rente af te schaffen en de overheid eenmalig geld te laten drukken om alle publieke en private schulden af te laten betalen:

http://www.duurzaamnieuws.nl/bericht.rxml?id=93767

Kan dat? Het lijkt er wel op. Rente is in feite ook gecreëerd geld dat geen directe relatie heeft met per definitie beperkte voorraden van grondstoffen en goederen. Schulden hebben dat, eenmaal aangegaan, ook niet. En dus heeft ook geld gecreëerd door de drukpers bedoeld om schulden af te lossen dat niet. Het grappige is dat er talloze culturen zijn geweest die aan periodieke collectieve schuldenkwijtschelding deden.

http://www.globalinfo.nl/Achtergrond/de-eenvoudigste-manier-om-niet-te-gehoorzamen-aan-de-financiele-industrie-is-weigeren-de-schulden-te-betalen.html

En over gecreëerd geld gesproken: alleen al in Amerika wordt er jaarlijks voor 3 biljard dollar aan financiële transacties omgezet. Omzet waarover geen cent belasting wordt betaald. Per op deze manier omgezette dollar slechts een halve dollarcent financiële transactie tax (FTT) innen zou 15 biljoen dollar opleveren... de hele Amerikaanse staatsschuld!

http://vl.attac.be/article1942.html

Denk ook aan alternatieve (complementaire) muntsystemen:

http://www.rektoverso.be/artikel/naar-een-nieuwe-cultuur-van-geld-interview-met-bernard-lietaer


Toen de macht nog vooral lag bij de industriëlen, was het voor elke groep arbeiders duidelijk wie hun tegenstander was en konden de mensen zich in hun strijd tegen hem organiseren in vakbonden. Maar hoe bundel je krachten tegen een conglomeraat van banken, dat zwaar geïnfiltreerd is in politiek, grondbezit, vastgoedmarkt, financiële markten, industrieën én (de top van) vakbonden?


En toch zal dat moeten, want er dreigt, nog steeds, een totale ineenstorting van de financiële wereld, en daarmee, door de globalisatie, een totale ineenstorting van de economie:

http://www.volzin.nu/index.php/redactie/44-redactie/387-dit-gaat-helemaal-fout-


Ter toelichting vormt het volgende filmpje een heldere uitleg over ons financiële systeem. Met regelmatig de pauzeknop hanteren, is het goed te volgen. Kern: het verschil tussen geld en valuta. Een prachtig verzonnen verdelingssysteem van echt geld, namelijk het doorsluizen van echt geld van arm naar rijk, gebaseerd op niet meer dan 'numbers', papieren geld, beloften, bewuste complexiteit, sluwheid en bedrog. Wat we er aan kunnen gaan doen, daar ben ik nog niet uit. De sponsor van deze beslist dure productie doet helemaal op het eind zijn intrede: een 'slager' van echt goud en zilvergeld; maar dat is natuurlijk geen oplossing zolang je met papieren geld, 'numbers' nog alles kunt kopen...


Zie ook:


Over robotisering en werkgelegenheid

Arbeid verdwijnt?... Mogelijk, maar de tegenstelling tussen kapitaal en arbeid verdwijnt in ieder geval niet met het verdwijnen van arbeid. Naast de marxistische term ‘kapitaalaccumulatie’ ontkom je naar mijn idee ook niet aan de door mij verzonnen term ‘arbeidsaccumulatie’: de arbeid die zich gedurende de hele technologische ontwikkelingsgeschiedenis heeft opgebouwd en vertaald in steeds slimmere apparaten. Een fabriek zonder personeel is niet een fabriek waarin de arbeid niet meer door mensen wordt geleverd. Ook niet als de machines ook door machines worden gemaakt en die machines weer door zelflerende computers worden geprogrammeerd. Dit allemaal is het resultaat van menselijk vernuft, alleen niet geleverd van 8 tot 5, maar vanuit de hele menselijke geschiedenis. En dan geldt nog steeds: alle meerwaarde die aan natuurlijke bronnen wordt toegevoegd, is het product van menselijke arbeid (GEWEEST). In feite zou het theoretische opheffen van alle arbeid een arbeidsinkomensquote van 100 procent rechtvaardigen, want de arbeider heeft de kapitalist van de arbeider weten te verlossen. Misschien kun je zelfs wel zeggen dat niet arbeid, maar het kapitaal dan geen bestaansgrond meer heeft: computers zorgen dat iedereen krijgt wat hij nodig heeft (ieder zijn eigen 3D-printer).

Maar er is een kanttekening bij de robotisering, en dat is het materiaal en de energie die robots vergen. Het is erg de vraag of die voorradig/toegankelijk is.

Persoonlijk geloof ik eerder in het optreden van grote economische en sociale schokken, die juist gaan zorgen dat wij straks allemaal enkele uren per dag zullen moeten besteden aan het verbouwen van onze eigen aardappelen.

Ik denk dat het maar zeer de vraag is hoever de robotisering uiteindelijk zal gaan. Technisch zal alles mogelijk zijn ja, maar er is, voor een echt massale invoering ervan niet alleen het probleem van gebrek aan benodigde energie en grondstoffen. Ook economisch ligt het niet zo eenvoudig volgens mij. Henry Ford zei het al: machines kopen geen auto’s. Je moet dus zorgen dat je afnemers, de mensen dus, kapitaalkrachtig genoeg blijven. En dan kom je, in het geval van massale robotisering, dus linksom of rechtsom, uit op de noodzaak van een basisinkomen. Dat basisinkomen zal gefinancierd moeten worden. In een dergelijke situatie is er alleen geld bij de roboteigenaren, dus die moeten ervoor opdraaien, bijvoorbeeld in de vorm van een veel hogere winstbelasting, en de vraag wordt dan wat uiteindelijk goedkoper zal zijn: menskracht of robotkracht (met zijn retedure bronkosten en veel hogere winstbelasting). (Vergeet niet dat bijvoorbeeld bij de Romeinen de windmolen al bestond maar nooit toepassing vond omdat er gratis slavenkracht voor handen was.)

Volgens deze redenering komt er economisch gezien een schaalprobleem: voor een individueel bedrijf zal het goedkoper zijn om op robots over te schakelen, maar voor massale omschakeling zal dat niet meer gelden. (Dit is een vorm van het prisoner’s dilemma.)

In het geval van arbeidersbezit van robots, de arbeiders maken zichzelf dus BEWUST overbodig, zullen dit soort overgangen sneller en organischer tot stand komen…


Hier een mooie documentaire over de consequenties van gelijkheid en ongelijkheid:


reageer


links:

http://www.solidariteit.nl/commentaren/com-180_11-9-2011.html

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6484/Rene-Cuperus/article/detail/2858451/2011/08/22/De-euro-is-de-zelfmoordpil-van-Europa.dhtml



Naar mijn weten gebruik ik geen cookies, maar dit is de wettelijk verplichte cookiemelding. OK